Panduan Dos Pembasmi Kuman Air Minum: Garis Panduan Lengkap 2026
I. Prasyarat untuk Pembasmian Kuman yang Berkesan
Untuk mencapai prestasi pembasmian kuman terbaik, kami mengesyorkan agar anda melakukan langkah-langkah berikut sebelum menambah sebarang agen kimia:
Air mentah mesti dirawat terlebih dahulu (penggumpalan, pemendapan, penapisan) untuk mengurangkan kekeruhan dan beban organik.
Hanya guna pembasmi kuman yang berkelayakan dengan kandungan klorin yang tersedia berlabel.
Pastikan pencampuran atau peredaran air untuk pengagihan bahan kimia yang sekata.
II. Garis Panduan Fasiliti Rawatan Air Berpusat
Loji air berpusat memerlukan tahap kestabilan tertinggi. Dos mesti sepadan dengan kadar aliran proses bagi memastikan kedua-dua air yang keluar dari loji dan air di hujung terminal rangkaian paip mengekalkan tahap klorin baki yang stabil.
Dos yang Disyorkan untuk Pembasmi Kuman Biasa
| Jenis Pembasmi Kuman | Dos Gunaan (mg/L) | Masa Sentuhan (Minit) |
|---|---|---|
| Klorin Cecair (Cl2) | 1.5 - 2.5 | 30 |
| Serbuk Peluntur | 7.5 - 12.5 | 30 |
| Kalsium Hipoklorit | 2.3 - 3.8 | 30 |
| Kloramin-T | 6 - 10 | 30 – 60 |
| Natrium Dikloroisosianurat | 2.5 - 4.0 | 30 |
• Air Keluar Kilang: Sisa klorin tidak boleh lebih rendah daripada 0.3 mg/L.
• Terminal Rangkaian Paip: Baki klorin mesti kekal pada atau di atas 0.05 mg/L.
III. Pembasmian Kuman Air Terdesentralisasi dan Kecemasan
Di kawasan luar bandar atau senario kecemasan, sumber air sering berselerak, dan keadaan pengurusan adalah terhad. Di sini, kaedah yang mudah dan boleh dipercayai adalah lebih diutamakan.
1. Rawatan Air Perigi
Bersihkan dan bilas air perigi sehingga air yang meresap keluar menjadi jernih dan tidak berbau.
Nyahkuman dengan larutan klorin sebanyak 25 - 50 miligram seliter, rendam selama 12 - 24 jam, kemudian toskan airnya. Apabila air secara semula jadi naik ke paras normal, nyahkuman mengikut kaedah pembasmian kuman biasa.
Dos klorin: 2 mg/L, 2–3 kali sehari. (Hendaklah digunakan hanya selepas lulus pemeriksaan bakteriologi)
Klorin baki: 0.3-0.5 mg/L.
2. Pembasmian Kuman Tangki/Botol
Apabila menggunakan air sungai atau tasik sebagai sumber air minuman, pembasmian kuman air tangki boleh digunakan. Jika kekeruhan air melebihi 3 NTU, ia perlu dijernihkan terlebih dahulu (melalui pembekuan, pemendapan dan penapisan) sebelum pembasmian kuman.
Untuk pembasmian kuman, tablet yang mengandungi klorin atau tablet efervesen (seperti tablet serbuk peluntur ujian tinggi, tablet efervesen natrium dikloroisosianurat, dsb.) boleh digunakan untuk merawat air dalam tangki atau baldi.
Secara amnya, dos ditentukan berdasarkan kepekatan klorin bebas 4 hingga 8 mg/LSelepas 30 minit, paras klorin baki tidak boleh lebih rendah daripada 0.3–0.5 mg/L.
Jika baki klorin tidak mencapai tahap yang diperlukan, dos disinfektan perlu ditingkatkan. Jika baki klorin terlalu tinggi, tambahkan vitamin C sebelum diminum.
IV. Pembasmian Kuman untuk Pengangkutan dan Penghantaran Air
Bekas air dan peralatan mesti dibersihkan dan dibasmi kuman dengan teliti sebelum digunakan.
Bilas bekas dengan air paip. Kemudian rendamkannya dalam larutan dengan kepekatan klorin yang tersedia kira-kira 50 mg/L selama 24 jam. Selepas merendam, toskan larutan disinfektan dan bilas bekas sekali lagi dengan air paip yang bersih.
Jika masa terhad, anda boleh menggunakan larutan disinfektan klorin 100 mg/L untuk rendaman selama 1 jam, atau gunakan larutan klorin 200–500 mg/L klorin yang tersedia selama 30 minit, kemudian bilas dengan teliti menggunakan air paip.
Selepas pembasmian kuman, sila ambil sampel air untuk ujian bakteriologi. Bekas hanya boleh digunakan selepas keputusan ujian memenuhi piawaian yang diperlukan.
Nota:
Untuk mengelakkan pencemaran sekunder semasa pengangkutan, paras klorin baki air paip yang hendak diangkut hendaklah tidak kurang daripada 0.3-0.5 mg/L.
Air yang disimpan tidak boleh disimpan lebih daripada dua hari. Adalah disyorkan untuk menambah disinfektan sebaik sahaja di pertengahan proses dan menjalankan pemantauan kualiti air secara berkala untuk mengelakkan pencemaran semula dan memastikan kualiti air yang selamat dan bersih.
V. Nota Keselamatan Penting
1. Syarat Penyimpanan: Simpan di gudang khusus yang sejuk, kering dan mempunyai pengudaraan yang baik. Jauhkan bahan kimia daripada bahan berasid, bahan organik, sumber haba dan makanan. Pastikan pembungkusan ditutup rapat untuk mengelakkan penyerapan lembapan dan kehilangan klorin aktif.
2. Perlindungan Operasi: Sentiasa pakai sarung tangan, gogal dan topeng muka semasa menyediakan atau memberikan dos. Jika terkena kulit atau mata, bilas segera dengan air yang banyak dan dapatkan rawatan perubatan jika perlu.
3. Larangan Ketat terhadap Percampuran: Jangan sekali-kali mencampurkan pelbagai jenis disinfektan. Sentiasa masukkan bahan kimia ke dalam air, bukan air ke dalam bahan kimia. Secara khususnya, elakkan sentuhan dengan agen penurunan kuat dan asid kuat. Elakkan kelembapan atau kemasukan air, kerana ini boleh mencetuskan tindak balas kimia berbahaya dan melepaskan gas toksik.
